Μάνος Ξυδούς: H μουσική πρέπει να γίνεται από ομάδες

Στο άκουσμα του ονόματός του, μοιραία και αναπόφευκτα, το μυαλό κάποιου πάει στους Πυξ Λαξ. Το συγκρότημα από τις δυτικές συνοικίες της Αθήνας και του οποίου ο Μάνος υπήρξε σημαίνων στέλεχος, επί μια δεκαπενταετία (1989-2004) κατόρθωσε να παραμείνει στο χώρο του λεγόμενου έντεχνου ροκ, συγκεράζοντας συνάμα κι ετερόκλητα μουσικά στοιχεία. Οι Πυξ Λαξ είχαν σημειώσει μια τεράστια δισκογραφική και συναυλιακή επιτυχία, αλλά τελικά επήλθε η διάλυση, καθώς σαν ομάδα πια και όχι σαν πρόσωπα, θεώρησαν πως δεν είχαν να δώσουν καλλιτεχνικά τίποτα άλλο. Αυτή την περίοδο, ο Μάνος Ξυδούς συνεργάζεται με τον Πάνο Κατσιμίχα, που από κοινού μας έδωσαν τον πρόσφατο δίσκο τους.

Από τον Φάνη Κρίγκο


Η πιο πρόσφατη δισκογραφική δουλειά σου τιτλοφορείται «Βράδιασε, τα ξαναλέμε». Έντεκα νέα τραγούδια με το γνωστό προσωπικό σου ύφος. Τι ακριβώς θες να δώσεις με αυτά;
- Βασικά, ήταν ένας δίσκος που ξεκίνησε από την ανάγκη μου να βγάλω προς τα έξω τα ακούσματα με τα οποία είχα μεγαλώσει, από τη μουσική που είχαν γράψει ο Τζόνι Κας και ο Γούντι Γκάρθικ, όλοι αυτοί οι μεγάλοι άνθρωποι, σε συνδυασμό με όλα αυτά που είχαν κάνει όλοι οι μεγάλοι του ρεμπέτικου τραγουδιού. Ο Μάρκος Βαμβακάρης, οι κομπανίες του Τούντα και οι άλλοι. Αυτές τις επιρροές είχα από μικρός. Δεν είχα κάνει αυτά τα πράγματα και μου δόθηκε η ευκαιρία να τα κάνω τώρα γιατί βρήκα τους κατάλληλους στίχους που νομίζω πως πηγαίνουν με τις μουσικές αυτές. Σ’ αυτό με βοήθησε πάρα πολύ ο Χαράλαμπος Χατζηνάκης, ένας ποιητής της θάλασσας, ο οποίος επέζησε από δυο ναυάγια στον Ινδικό ωκεανό κι έγραψε τα βιώματά του. Επίσης, οι στίχοι της Γαλάτειας Καζαντζάκη και της Κικής Δημουλά που είναι η μεγαλύτερη εν ζωή ποιήτρια.

Στις ερμηνείες, πέρα από σένα, υπάρχει ο Πάνος Κατσιμίχας, ο Κώστας Παρίσης, το συγκρότημα Βωξ και η Μαριάννα Γερασιμίδου. Πολυσυλλεκτικός, δηλαδή, δίσκος!
- Έτσι νομίζω πρέπει να γίνεται και η μουσική σήμερα. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να κλεινόμαστε αποκλειστικά στον εαυτό μας και να λέμε, εμείς είμαστε. Η μουσική είναι για όλο τον κόσμο. Και όταν δημιουργείς μουσική με φίλους και παρέες, τόσο το καλύτερο.

Αυτό το ομαδικό πνεύμα δεν παραμερίζει ή έστω υποβαθμίζει το προσωπικό στοιχείο;
- Κατά τη γνώμη μου, το πρόσωπο στη μουσική δεν έχει καμία απολύτως σημασία. Σημασία έχει το τραγούδι. Η μουσική είναι πάνω από τα πρόσωπα.

Ποια είναι η άποψή σου για τα βίντεο-κλιπ;
- Όταν το βίντεο-κλιπ έχει την έννοια ενός μικρού φιλμ, μιας ταινίας μικρού μήκους, συμφωνώ. Όταν όμως διαφημίζει ένα πρόσωπο, διαφωνώ.

Όταν με την ιδιότητα του συνθέτη μελοποιείς έργα ποιητών, υπάρχει μέσα σου ένα ιδιαίτερο καθεστώς, ένα δέος, ένας φόβος για να το αποδώσεις στο μέγιστο δυνατό βαθμό;
- Αυτό υπάρχει και υπήρχε πάντα σε κάθε άνθρωπο που σέβεται πρώτα τον εαυτό του. Διότι, όποιος σέβεται τον εαυτό του, σέβεται και τα έργα των άλλων. Δεν έχει σημασία αν τα έργα είναι μικρά ή μεγάλα και αν το πρόσωπο είναι γνωστό ή άγνωστο. Σημασία έχει τι αισθάνεσαι διαβάζοντας αυτό το κείμενο και αν μπορείς να αποδώσεις αυτό που αισθάνεσαι με τη μουσική σου. Άλλες φορές γίνεται εύκολα και κάποιες άλλες πιο δύσκολα. Πρέπει, όμως, πριν βγάλεις το τραγούδι προς τα έξω, να είσαι σίγουρος ότι είσαι εντάξει με τον εαυτό σου.


 
Mε τον Πάνο είπαμε να φτιάξουμε ένα συγκροτηματάκι με τη διάθεση της δεκαετίας του ’70 κι έτσι θα είναι σαν να ξεκινάμε από την αρχή.
 

Από πότε ξεκίνησε αυτή η συνεργασία με τον Πάνο Κατσιμίχα και ποιοι ήταν οι προπομποί της;
- Γνωριζόμαστε εδώ και πολλά χρόνια με τον Πάνο, αλλά η συνεργασία μας άρχισε πέρσι. Επιστέγασμά της ήταν ένας δίσκος που κάναμε φέτος με τίτλο «Μέχρι να πάρεις παγωτό σε βρίσκει ο χειμώνας», που βασίζεται σε στίχους του Κύπριου ποιητή Πάμπου Φιλίππου. Ο δίσκος αυτός ήταν μια ιδέα του Πάνου. Είπαμε να φτιάξουμε ένα συγκροτηματάκι με τη διάθεση της δεκαετίας του ’70 κι έτσι θα είναι σαν να ξεκινάμε από την αρχή. Λέμε να το συνεχίσουμε και μάλιστα όσο περνά ο καιρός να έρχονται και άλλοι στην παρέα και να γίνουμε μια μεγάλη ομάδα!

Πόσο αναμένεται να συνεχίσει αυτό;
- Α! Αυτό δεν το ξέρει κανείς! Η σχέση που έχουμε είναι ελεύθερη. Δεν έχουμε ούτε συμβόλαια, ούτε τίποτα.

Η μουσική σας σχέση τι αποτελέσματα δίνει επί σκηνής και στη δισκογραφία;
- Πιστεύω πως το καλλιτεχνικό μέρος δεν έχει και τόση μεγάλη αξία, όσο έχει το ανθρώπινο επίπεδο.

Όταν τα έχεις καλά με έναν άνθρωπο και είναι ξεκάθαρες οι σχέσεις, αυτό που λέμε δηλαδή φιλία με την πραγματική έννοιά της, τα υπόλοιπα έρχονται. Έτσι κι αλλιώς, τα ίδια ακόρντα παίζουμε. Η μουσική είναι μια για όλους, δεν είναι κάτι διαφορετικό. Όταν οι ανθρώπινες σχέσεις είναι εντάξει, όλα τα άλλα έρχονται από μόνα τους.

Διαπιστώνω πως έχεις μάθει να λειτουργείς ομαδικά μετά την εμπειρία με τους Πυξ Λαξ.
- Πιστεύω πως η μουσική πρέπει να γίνεται από ομάδες. Μπορεί κάποιος να έχει μια ιδέα, αλλά για την υλοποίησή της χρειάζεται να επέμβουν πολλοί. Και όσο περισσότεροι επεμβαίνουν με άποψη και γνώμη, τόσο το καλύτερο. Αρκεί όλοι να είναι έτοιμοι να ρίξουν τους εγωισμούς τους και να δεχτούν μια καλή γνώμη από κάποιον.

 
Όταν τα έχεις καλά με έναν άνθρωπο και είναι ξεκάθαρες οι σχέσεις, αυτό που λέμε δηλαδή φιλία με την πραγματική έννοιά της, τα υπόλοιπα έρχονται.
 

Αυτή η ομαδικότητα, ειδικά στις σημερινές ημέρες, που ζούμε μια περίοδο αποξένωσης, απομόνωσης και μοναξιάς, είναι πιο αναγκαία από ποτέ;
- Πάντοτε ήταν αναγκαία, απλώς σήμερα φαίνεται περισσότερο. Αλλά, δεν μπορούμε να μένουμε πίσω, πρέπει να το παλέψουμε. Γιατί μόνο έτσι θα έχει αποτέλεσμα προς το καλύτερο.

Με τους Πυξ Λαξ ζήσατε έντονα, δημιουργικά, αλλά κι εμπορικά χρόνια. Πώς προέκυψε αυτή η καλλιτεχνική σύμπραξη;
- Ήταν τελείως τυχαίο. Έγινε στα γραφεία της τότε δισκογραφικής εταιρείας Κολούμπια ΕΜΙ. Ήταν παιδιά από τις δυτικές συνοικίες της Αθήνας. Δεν ήμασταν θεωρητικά καταρτισμένοι μουσικοί και ούτε είχαμε καμία σχέση με τη μουσική που διδάσκεται στα ωδεία. Ήμασταν αυτοδίδακτοι, με μέτριες γνώσεις μουσικής. Είχαμε το συναίσθημα να παίξουμε μουσική για τους εαυτούς μας, τους γύρω μας και κατά καιρούς για καμιά κοπέλα! Έτσι προέκυψε. Ούτε καν όνομα υπήρχε. Το όνομα το έδωσε ένας κύριος που δούλευε στην εταιρεία που έτυχε να δει μια θεατρική παράσταση με τίτλο Πυξ Λαξ! Μας πρότεινε το όνομα κι επειδή δεν είχαμε κάτι καλύτερο κατά νου, το δεχτήκαμε!

Φαντάζομαι ούτε κι εσείς περιμένατε όλη αυτή τη μεγάλη ανταπόκριση του κόσμου.
- Όχι βέβαια. Αυτά τα πράγματα δεν συμβαίνουν κάθε μέρα. Διότι με τις λίγες γνώσεις που διαθέταμε, καταφέραμε να κάνουμε επιτυχία.

Και πώς προήλθε η διάλυση;
- Η διάλυση ήρθε λόγω του ότι δεν είχαμε να δώσουμε κάτι σαν ομάδα. Δεν ήταν εύκολη απόφαση. Το συζητούσαμε, το συζητούσαμε και ήρθε και η απόφαση. Ίσως στο μέλλον το καταφέρουμε ξανά κάποια στιγμή.

Άρα, όπως και στα περισσότερα πράγματα, ήρθε το πλήρωμα του χρόνου.
- Ακριβώς. Όμως, να σου πω και κάτι άλλο, ίσως να μπορούμε να θεωρηθούμε και πολύ τυχεροί που ήρθαν έτσι τα πράγματα, γιατί ο κόσμος δέθηκε με αυτό το οποίο κάναμε.

 
Πιστεύω πως η μουσική πρέπει να γίνεται από ομάδες. Μπορεί κάποιος να έχει μια ιδέα, αλλά για την υλοποίησή της χρειάζεται να επέμβουν πολλοί.
 



Αύγουστος 08